Powstanie i działalność LTN

W 1957 r. przedstawiciele lubelskich uczelni wyszli z inicjatywą utworzenia Lubelskiego Towarzystwa Naukowego. W roku następnym w czerwcu, zatwierdzony został Statut Towarzystwa i jeszcze w tym samym miesiącu odbyło się zebranie założycielskie. Uczestniczyli w nim profesorowie Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Akademii Medycznej i Wyższej Szkoły Rolniczej, którzy wyłonili Tymczasowy Zarząd z Laurą Kaufman jako prezesem. 19 stycznia 1959 roku odbyło się pierwsze Walne Zebranie LTN, na którym dokonano wyboru władz Towarzystwa. Prezesem została prof. Laura Kaufman, wiceprezesami profesorowie Leon Halban i Grzegorz Leopold Seidler , sekretarzem generalnym - prof. Tadeusz Krwawicz , a zastępcą sekretarza - prof. Stanisław Liebhart . Powołano również do życia pierwsze trzy Wydziały: Humanistyczny, Biologiczny oraz Matematyczno-Fizyczno-Chemiczny (od 1964 r. Matematyczno-Fizyczno-Chemiczny i Nauk o Ziemi). W 1973 roku utworzono IV Wydział Nauk Technicznych, a w 1978 roku V Wydział o Ziemi i Nauk Górniczych.

W 1965 r. na stanowisku prezesa LTN Laurę Kaufman zastąpił prof. Tadeusz Krwawicz . To za jego kadencji miało miejsce wydarzenie fundamentalne dla istnienia i rozwoju LTN, a mianowicie uzyskanie własnej siedziby. Decyzją z dnia 26 stycznia 1973 r. Wydział Spraw Lokalowych Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Lublinie przekazał Lubelskiemu Towarzystwu Naukowemu, wymagający generalnego remontu, budynek przy Placu Litewskim 2. W styczniu 1977 roku nastąpiło uroczyste otwarcie odrestaurowanego budynku, któremu przywrócono dawna nazwę Pałac Czartoryskich   [historia Pałacu] .

Po śmierci prof. Tadeusza Krwawicza w 1987 r. prezesm Towarzystwa został prof. Tadeusz Baszyński , wiceprezesami prof. Ryszard Bender i prof. Adam Szember, sekretarzem generalnym prof. Jan Malarczyk, a jego zastępcą prof. Jan Gliński. Kolejne Walne Zgromadzenie w 1991 r. prezesem Towarzystwa wybrało prof. Edmunda K. Prosta , który pełnił tę funkcję do 2008 r. Po jego śmierci w lutym 2008 r. na funkcję prezesa powołano prof. Artura Korobowicza . Od 1991 r., przy wsparciu finansowym KBN, wydawany jest Biuletyn Informacyjny Lubelskiego Towarzystwa Naukowego, w którym zawarte są najważniejsze informacje dotyczące działalności LTN. Od lat dziewięćdziesiątych coraz większego znaczenia nabierają konferencje i sympozja naukowe organizowane w ramach działalności statutowej.

W latach 1965 – 1994 Walne Zgromadzenie nadało godność członka honorowego 49 osobom , które mają szczególne zasługi na polu nauki lub jej organizacji. Aby w sposób szczególny uhonorować członków odgrywających istotną rolę w życiu i rozwoju Towarzystwa Zarząd Towarzystwa ustanowił w 1994 r. nowe odznaczenia honorowe - Zasłużony dla Lubelskiego Towarzystwa Naukowego (Pro Societate Scientiarum Lublinesi et Litterarum Merito) - a od 2005 r. Zasłużony dla Lubelskiego Środowiska Naukowego. Do chwili obecnej 50 osób zostało uhonorowanych tym odznaczeniem. Zarząd Główny Towarzystwa przyznaje również specjalny dyplom Resolutio pro Laude, jako wyraz szczególnego uznania dla wybitnych osobistości. Dotychczas uhonorowano tym dyplomem 8 osób. Od 2001 roku w oparciu o Uchwałę Walnego Zgromadzenia oraz Kolegium Rektorów Uczelni Lubelskich corocznie na Spotkaniu Noworocznym przyznawana jest Lubelska Doroczna Nagroda Naukowa (Premium Scientiarum Lublinense) za najlepszą pracę badawczą lub publikację książki cechującą się oryginalnością treści i formy opublikowaną w ciągu ostatniego roku akademickiego przez pracowników wszystkich kierunków Lubelskiego Ośrodka Naukowego.